Gmina Kołczygłowy - o Kołczygłowach


				Urząd Gminy Kołczygłowy ul. Słupska 56 77-140 Kołczygłowy tel.(059) 82 13 231, fax. (059)82 13 597 e-mail: ugkolczyglowy@pro.onet.pl

O KOŁCZYGŁOWACH

Gmina Kołczygłowy to gmina wiejska położona w zachodniej części województwa pomorskiego, w powiecie bytowskim. Powierzchnia gminy to - 16984 ha, ludność - 4327 mieszkańców. Urząd gminy znajduje się w malowniczej wsi Kołczygłowy położonej w pobliżu wzniesienia Straconka (156 m n.p.m.) przy drodze Słupsk - Bytów. Nazwa miejscowości pochodzi od przezwiska Kołczygłowa. Najstarsza wzmianka o Starych Kołczygłowach pochodzi z 1374 roku. Gmina Kołczygłowy to gmina rolniczo - leśna.
Dominującą rolę w gospodarce odgrywa rolnictwo i zakłady przemysłu drzewnego. Główną rzeką stanowiącą zlewisko obszaru jest Słupia z jej lewobrzeżnymi dopływami - najdłuższym Kamienicą i dwoma mniejszymi - Brodek i Rybica. Występuje również kilka jezior, największe to jezioro zaporowe Konradowo na rzece Słupi. Pozostałe jeziora to: Godzież Duża, Godzież Mała, Płaszno, Graniczne i Czarne. Ochroną przyrody i krajobrazu objęto ok. 43% powierzchni gminy, w tym tereny Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi".

Oferta turystyczna:

Na atrakcyjność turystyczną gminy wpływają elementy środowiska naturalnego, szczególnie lasy zajmujące ponad połowę powierzchni gminy, liczne zbiorniki wodne i zróżnicowana konfiguracja terenu. W granicach gminy znajduje się centralna część Parku Krajobrazowego Dolina Słupi z licznymi osobliwościami przyrodniczymi, historycznymi i kulturowymi. W Gałąźni Małej znajduje się elektrownia wodna z 1913 roku, zaliczona do Szlaku Najstarszych Elektrowni Wodnych
w Europie.

Zabytki i miejsca historyczne:

- Kościół szachulcowy z I połowy XIX w. w Kołczygłowach (28 lipca 1847 roku Otto von Bismarck, późniejszy kanclerz Niemiec zawarł tu związek małżeński z Johanną von Puttkamer),
- Barokowy dworek w Barnowie,
- Kompleksy pałacowo-parkowe, zabytkowe kościoły szachulcowe w Gałąźni Małej i Łubnie.
Przez obszar gminy przebiegają szlaki do uprawiania turystyki pieszej, kajakowej, rowerowej, ścieżki przyrodnicze.
Kościół w starych Kołczygłowach

Początki kościoła w Kołczygłowach pokryte są tajemnicą dziejów. Prawdopodobnie pierwsza, drewnianej konstrukcji świątynia została wzniesiona w drugiej połowie XIV lub XV wieku. Gromadziła na modlitwie wszystkich okolicznych mieszkańców. Ród von Puttkamer sprawował nad nią patronat i opiekę nieprzerwanie aż do 1945 roku. Kościół, usytuowany na wzgórzu w centrum wsi był wielokrotnie przebudowywany, lecz zawsze w oparciu o stare fundamenty. Ostatnia przebudowa miała miejsce w 1832 roku. Powstała wtedy najstarsza budowa muru pruskiego na terenie pomorza słupskiego. Datę tę można odnaleźć w części wschodniej fundamentu. Kwadratowa struktura muru pruskiego uwieńczona była
w miejscu zazwyczaj występującej wieży-małą wieżyczką. Dzwony zawieszone były na pięknie zdobionej belce dębowej, umiejscowionej na zewnętrznej, części kościoła, od strony północnej.
We wnętrzu kościoła, w jego północnej, zachodniej i południowej stronie rozciągała się nawa kościelna (w formie galerii), której balustrada wykonana była według klasycznego, starego wzoru. Po obu stronach ambony znajdowały się ławy kościelne, w których zasiadały po stronie południowej rodziny von Puttkamer - Barnow (Barnowo) oraz von Puttkamer - Nou Kolziglow (Kołczygłówki), a po stronie północnej rodzina von Puttkamer - Versin (Wierszyno) i Graf von Bismarck - Reinfeld (Barnowiec).
Ołtarz z około 1600 roku został zastąpiony w drugiej połowie 18 - go stulecia nowym. Przy kolejnej przebudowie w 1832 roku został zachowany jego architektoniczny kształt oraz boczne i górne części ołtarza głównego, który był wyrzeźbiony w jednej części i nasadzony na część dolną. Całość przedstawia się jako przejrzyste i precyzyjne rękodzieło rzemieślnicze.
Dwa południowe okna stanowiły dwa witraże, ufundowane w 1597 oraz 1696 roku. Prawdopodobnie zostały przejęte ze starszej formy kościoła. Kielich mszalny z pozłacanego srebra został ufundowany w 1692 roku. Stopę kielicha przyozdabiają dwa okrągłe ornamenty: Zbawiciel upadający pod ciężarem krzyża i zmartwychwstały Zbawiciel stojący obok krzyża.
Kilka cynowych świeczników z okrągłą podstawą oznaczonych jest symbolem miasta Słupsk oraz sygnem rzemieślniczym - dwiema literami J P.
Na starszym spośród dwóch dzwonów widniał napis: "Odlał mnie J.M. Meyer w Neustettin (Nowy Szczecin) anno 1793". Obok wejścia wschodniego do kościoła znajdowały się dwa żelazne krzyże wykonane przez kowala. Krzyże te niestety już nie istnieją.

Znaczącym wydarzeniem w historii Kołczygłów jest fakt zawarcia ślubu przez Bismarcka z Johanną von Puttkamer w miejscowym kościele. Johanna von Puttkamer urodziła się 11 kwietnia 1824 roku, wkrótce po jej narodzinach, rodzice osiedlili się Reinfeld (Barnowcu). 12 stycznia 1847 roku w tejże miejscowości odbyły się zaręczyny Johanny von Puttkamer z Otto von Bismarck. Wkrótce po zaręczynach szczęśliwa para zawarła ślub w wiejskim kościele w Starych Kołczygłowach. W księdze parafialnej zapisano: "W 1847 roku miał zapowiedzi i zawarł ślub... Pan Otto Edward Leopold von Bismarck, 32 lata i Pani Johanna Szarlota Eleonora Dorota Fryderyka von Puttkamer, z Reinfeld, 23 lata. Zawarła ślub 28 lipca.". wianek ślubny Johanny von Puttkamer umieszczony był za szkłem w południowej części nawy kościelnej. Obecnie pamiątka ta nie istnieje. W 1867 roku Otto von Bismarck otrzymał dobra wierszyńskie. Wierszyno (Versin) stało się ulubioną posiadłością Johanny i Ottona. Częstym gościem państwa Bismarcków był pruski premier i kanclerz Rzeszy Niemieckiej. Wyśniona wieś była znana na całym świecie. Po założeniu II Rzeszy Niemieckiej, gdy Otto von Bismarck został jej kanclerzem, państwo von Bismarck wyprowadzili się z Wierszyna. Jednak zawsze powracali do cichej wsi. Ostatnią podróż do ojczyzny Johanna odbyła w 1894 roku. Zmarła 27 listopada 1894 roku. Pochowana została
w mauzoleum w Friedrichsruh.

Nową szkołę wybudowano w 1927 roku, jednak w wyniku ostatniej wojny została spalona.
Jak wspomina Pani Elżbieta Hering, która zamieszkuje Kołczygłowy od urodzenia tj.od 1931 roku - Kołczygłowy przed wojną były piękną wioską. Było siedem sklepów, trzy piekarnie, młyn - wiatrak, dwie masarnie, dwie gospody. Była również kuźnia, apteka, bank, poczta, szkoła i przedszkole, a także przychodnia, w której pracował lekarz, dwóch stomatologów, dwie położne i pielęgniarka. Był również Dom Starców i Dom Kalekich. W fabryce produkowano wozy, a w późniejszym okresie amunicję dla wojska. Kościół był ewangelicki - od 1927 do 1933 roku pastorem był Ernest Seils. Katolicy jeździli na nabożeństwa do Bytowa.
W 1939 roku w Kołczygłowach mieszkało 1 475 osób, w Wierszynie - 543, w Barnowcu - 327. W 1958 roku, w czasie reformy podziału administracyjnego wsi,
z powiatu bytowskiego przyłączono gromadę Kołczygłowy, liczącą wówczas ponad 2,5 tys. mieszkańców. Obecnie powierzchnia gminy Kołczygłowy wynosi 17 344 km2, w tym 6 611 km² stanowią użytki rolne, 9 119 km/² lasy i 1 604 km² pozostałe grunty. Gminę Kołczygłowy zamieszkuje ponad
4 tys. osób (w Kołczygłowach - około 1 200 mieszkańców). Gmina liczy 15 sołectw.

Strona główna O Kołczygłowach Informator Warto zobaczyć Stowarzyszenia Galeria Urząd Gminy		Miasto partnerskie Rethem (Aller)
	O KOŁCZYGŁOWACH Gmina Kołczygłowy to gmina wiejska położona w zachodniej części województwa pomorskiego, w powiecie bytowskim. Powierzchnia gminy to - 16984 ha, ludność - 4327 mieszkańców. Urząd gminy znajduje się w malowniczej wsi Kołczygłowy położonej w pobliżu wzniesienia Straconka (156 m n.p.m.) przy drodze Słupsk - Bytów. Nazwa miejscowości pochodzi od przezwiska Kołczygłowa. Najstarsza wzmianka o Starych Kołczygłowach pochodzi z 1374 roku. Gmina Kołczygłowy to gmina rolniczo - leśna. Dominującą rolę w gospodarce odgrywa rolnictwo i zakłady przemysłu drzewnego. Główną rzeką stanowiącą zlewisko obszaru jest Słupia z jej lewobrzeżnymi dopływami - najdłuższym Kamienicą i dwoma mniejszymi - Brodek i Rybica. Występuje również kilka jezior, największe to jezioro zaporowe Konradowo na rzece Słupi. Pozostałe jeziora to: Godzież Duża, Godzież Mała, Płaszno, Graniczne i Czarne. Ochroną przyrody i krajobrazu objęto ok. 43% powierzchni gminy, w tym tereny Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi". Oferta turystyczna: Na atrakcyjność turystyczną gminy wpływają elementy środowiska naturalnego, szczególnie lasy zajmujące ponad połowę powierzchni gminy, liczne zbiorniki wodne i zróżnicowana konfiguracja terenu. W granicach gminy znajduje się centralna część Parku Krajobrazowego Dolina Słupi z licznymi osobliwościami przyrodniczymi, historycznymi i kulturowymi. W Gałąźni Małej znajduje się elektrownia wodna z 1913 roku, zaliczona do Szlaku Najstarszych Elektrowni Wodnych w Europie. Zabytki i miejsca historyczne: - Kościół szachulcowy z I połowy XIX w. w Kołczygłowach (28 lipca 1847 roku Otto von Bismarck, późniejszy kanclerz Niemiec zawarł tu związek małżeński z Johanną von Puttkamer), - Barokowy dworek w Barnowie, - Kompleksy pałacowo-parkowe, zabytkowe kościoły szachulcowe w Gałąźni Małej i Łubnie. Przez obszar gminy przebiegają szlaki do uprawiania turystyki pieszej, kajakowej, rowerowej, ścieżki przyrodnicze. Początki kościoła w Kołczygłowach pokryte są tajemnicą dziejów. Prawdopodobnie pierwsza, drewnianej konstrukcji świątynia została wzniesiona w drugiej połowie XIV lub XV wieku. Gromadziła na modlitwie wszystkich okolicznych mieszkańców. Ród von Puttkamer sprawował nad nią patronat i opiekę nieprzerwanie aż do 1945 roku. Kościół, usytuowany na wzgórzu w centrum wsi był wielokrotnie przebudowywany, lecz zawsze w oparciu o stare fundamenty. Ostatnia przebudowa miała miejsce w 1832 roku. Powstała wtedy najstarsza budowa muru pruskiego na terenie pomorza słupskiego. Datę tę można odnaleźć w części wschodniej fundamentu. Kwadratowa struktura muru pruskiego uwieńczona była w miejscu zazwyczaj występującej wieży-małą wieżyczką. Dzwony zawieszone były na pięknie zdobionej belce dębowej, umiejscowionej na zewnętrznej, części kościoła, od strony północnej. We wnętrzu kościoła, w jego północnej, zachodniej i południowej stronie rozciągała się nawa kościelna (w formie galerii), której balustrada wykonana była według klasycznego, starego wzoru. Po obu stronach ambony znajdowały się ławy kościelne, w których zasiadały po stronie południowej rodziny von Puttkamer - Barnow (Barnowo) oraz von Puttkamer - Nou Kolziglow (Kołczygłówki), a po stronie północnej rodzina von Puttkamer - Versin (Wierszyno) i Graf von Bismarck - Reinfeld (Barnowiec). Ołtarz z około 1600 roku został zastąpiony w drugiej połowie 18 - go stulecia nowym. Przy kolejnej przebudowie w 1832 roku został zachowany jego architektoniczny kształt oraz boczne i górne części ołtarza głównego, który był wyrzeźbiony w jednej części i nasadzony na część dolną. Całość przedstawia się jako przejrzyste i precyzyjne rękodzieło rzemieślnicze. Dwa południowe okna stanowiły dwa witraże, ufundowane w 1597 oraz 1696 roku. Prawdopodobnie zostały przejęte ze starszej formy kościoła. Kielich mszalny z pozłacanego srebra został ufundowany w 1692 roku. Stopę kielicha przyozdabiają dwa okrągłe ornamenty: Zbawiciel upadający pod ciężarem krzyża i zmartwychwstały Zbawiciel stojący obok krzyża. Kilka cynowych świeczników z okrągłą podstawą oznaczonych jest symbolem miasta Słupsk oraz sygnem rzemieślniczym - dwiema literami J P. Na starszym spośród dwóch dzwonów widniał napis: "Odlał mnie J.M. Meyer w Neustettin (Nowy Szczecin) anno 1793". Obok wejścia wschodniego do kościoła znajdowały się dwa żelazne krzyże wykonane przez kowala. Krzyże te niestety już nie istnieją. Znaczącym wydarzeniem w historii Kołczygłów jest fakt zawarcia ślubu przez Bismarcka z Johanną von Puttkamer w miejscowym kościele. Johanna von Puttkamer urodziła się 11 kwietnia 1824 roku, wkrótce po jej narodzinach, rodzice osiedlili się Reinfeld (Barnowcu). 12 stycznia 1847 roku w tejże miejscowości odbyły się zaręczyny Johanny von Puttkamer z Otto von Bismarck. Wkrótce po zaręczynach szczęśliwa para zawarła ślub w wiejskim kościele w Starych Kołczygłowach. W księdze parafialnej zapisano: "W 1847 roku miał zapowiedzi i zawarł ślub... Pan Otto Edward Leopold von Bismarck, 32 lata i Pani Johanna Szarlota Eleonora Dorota Fryderyka von Puttkamer, z Reinfeld, 23 lata. Zawarła ślub 28 lipca.". wianek ślubny Johanny von Puttkamer umieszczony był za szkłem w południowej części nawy kościelnej. Obecnie pamiątka ta nie istnieje. W 1867 roku Otto von Bismarck otrzymał dobra wierszyńskie. Wierszyno (Versin) stało się ulubioną posiadłością Johanny i Ottona. Częstym gościem państwa Bismarcków był pruski premier i kanclerz Rzeszy Niemieckiej. Wyśniona wieś była znana na całym świecie. Po założeniu II Rzeszy Niemieckiej, gdy Otto von Bismarck został jej kanclerzem, państwo von Bismarck wyprowadzili się z Wierszyna. Jednak zawsze powracali do cichej wsi. Ostatnią podróż do ojczyzny Johanna odbyła w 1894 roku. Zmarła 27 listopada 1894 roku. Pochowana została w mauzoleum w Friedrichsruh. Nową szkołę wybudowano w 1927 roku, jednak w wyniku ostatniej wojny została spalona. Jak wspomina Pani Elżbieta Hering, która zamieszkuje Kołczygłowy od urodzenia tj.od 1931 roku - Kołczygłowy przed wojną były piękną wioską. Było siedem sklepów, trzy piekarnie, młyn - wiatrak, dwie masarnie, dwie gospody. Była również kuźnia, apteka, bank, poczta, szkoła i przedszkole, a także przychodnia, w której pracował lekarz, dwóch stomatologów, dwie położne i pielęgniarka. Był również Dom Starców i Dom Kalekich. W fabryce produkowano wozy, a w późniejszym okresie amunicję dla wojska. Kościół był ewangelicki - od 1927 do 1933 roku pastorem był Ernest Seils. Katolicy jeździli na nabożeństwa do Bytowa. W 1939 roku w Kołczygłowach mieszkało 1 475 osób, w Wierszynie - 543, w Barnowcu - 327. W 1958 roku, w czasie reformy podziału administracyjnego wsi, z powiatu bytowskiego przyłączono gromadę Kołczygłowy, liczącą wówczas ponad 2,5 tys. mieszkańców. Obecnie powierzchnia gminy Kołczygłowy wynosi 17 344 km2, w tym 6 611 km² stanowią użytki rolne, 9 119 km/² lasy i 1 604 km² pozostałe grunty. Gminę Kołczygłowy zamieszkuje ponad 4 tys. osób (w Kołczygłowach - około 1 200 mieszkańców). Gmina liczy 15 sołectw.
(C) Copyright Urząd Gminy Kołczygłowy, ul. Słupska 56, 77-140 Kołczygłowy